Filosofie Cafe

Filosofie Cafe

John van der Horst: Van zinzucht naar zingeving

Lezing gevolgd door vraaggesprek op 11 januari

Entree: €10, leden HV €8, studenten €5, scholieren €0.

De mens is een zinzuchtig wezen: hij wil zijn leven voortdurend voorzien van zin en betekenis. Maar wat is nodig om tot een vervuld leven te komen? Deze vraag is relevant in een tijd waarin de zin van het leven niet langer via kerk of staat wordt opgedrongen, en de meesten hun eigen hobbelige pad op dit gebied moeten zien te bewandelen. Het leiden van een comfortabel leven met veel afleiding van media en smartphones volstaat meestal niet, en als men de zinsvraag in het persoonlijke leven niet kan beantwoorden leidt dat niet zelden tot psychische problemen en depressiviteit.

Welke houdingen kan de mens aannemen om de kloof tussen zinzucht en zingeving te overbruggen? In de lezing worden er zeven benoemd:  de spelende mens, de zorgzame mens, de liefhebbende mens, de spirituele mens, de leergierige mens, de scheppende mens en de verantwoordelijke mens. Deze houdingen kunnen we alleen gestalte geven als we eerst onze vermogens aan het werk hebben gezet: het willen, het denken en het voelen. Als we niet op de een of andere manier ons denkvermogen, ons gevoelsleven en onze wilskracht - afzonderlijk of tezamen - in stelling brengen, vinden we niet de kracht om werkelijk zin te geven aan het leven. Voor ieder van de drie typen vermogens is er bovendien een eigen waarde of ideaal. Voor het willen is er de waarde van de vrijheid, voor het denken die van de waarheid, en voor het voelen die van de schoonheid.

Aan het eind van lezing wordt stil gestaan  bij een vierde waarde, namelijk goedheid. De stelling wordt verdedigd dat in het goede leven vrijheid, waarheid en schoonheid samenkomen. Pas als deze drie gelijktijdig worden nagestreefd, ontstaat er zoiets als moreel handelen.